Przeciwdziałanie problemom związanym z używaniem alkoholu
Działania Miasta Bierunia w zakresie profilaktyki uzależnień
W trosce o bezpieczeństwo i dobro lokalnej społeczności Miasto Bieruń podejmuje szereg działań mających na celu przeciwdziałanie problemom związanym z używaniem alkoholu, a także ograniczaniem ich negatywnych skutków dla mieszkańców, rodzin i całej lokalnej społeczności. Działania te prowadzone są przede wszystkim w ramach Gminnego Programu Profilaktyki
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii. Ich celem jest zarówno zapobieganie uzależnieniom, jak i udzielanie pomocy osobom, które już doświadczają problemów związanych z alkoholem.
W ramach powyższych działań Miasto Bieruń:
- Prowadzi Gminne Centrum Profilaktyki Uzależnień;
- Prowadzi Świetlice wsparcia dziennego o charakterze opiekuńczo - specjalistycznym;
- Realizuje profilaktykę w placówkach oświatowych;
- Realizuje swoje zadania poprzez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych;
- Wspiera działania wolontariatu.
Realizacja działań wygląda następująco:
1. Gminne Centrum Profilaktyki Uzależnień
Gminne Centrum Profilaktyki Uzależnień, działa przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Bieruniu. W Gminnym Centrum Profilaktyki Uzależnień udzielana jest pomoc psychologiczna osobom uzależnionym od alkoholu, narkotyków, współuzależnionym, osobom z problemami behawioralnymi, ofiarom przemocy domowej oraz rodzinom będącym w kryzysie. W celu realizacji pomocy zatrudnieni w nim są psycholodzy i specjaliści terapii uzależnień, posiadający wymagane kwalifikacje. Psycholodzy i specjaliści, pełnią dyżur według ustalonego harmonogramu.
2. Świetlice Wsparcia Dziennego o Charakterze Opiekuńczo - Specjalistycznym
Świetlice Wsparcia Dziennego o Charakterze Opiekuńczo - Specjalistycznym „Iskierka” i „Nadzieja” w Bieruniu są częścią struktury organizacyjnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Zajęcia w Świetlicach przeznaczone są dla dzieci uczęszczających do szkoły podstawowej (od momentu rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej do momentu jej ukończenia lecz nie dłużej niż do ukończenia 15 roku życia), ze szczególnym uwzględnieniem dzieci:
- pochodzących z rodzin z problemem uzależnień,
- pochodzących z rodzin, w których stosowana jest przemoc domowa,
- z uzależnianiami behawioralnymi,
- zagrożonych niedostosowaniem społecznym i uzależnieniami.
Z oferty Świetlic korzysta 74 dzieci.
3. Profilaktyka w placówkach oświatowych
W trosce o prawidłowy rozwój dzieci i młodzieży, przedszkola i szkoły w naszej gminie, wspierane są finansowo w realizacji działań edukacyjnych, informacyjnych i profilaktycznych. Działania te polegają na budowaniu i wzmacnianiu pozytywnych relacji w zespołach szkolnych i grupach rówieśniczych oraz na realizowaniu programów profilaktyki alkoholowej i narkotykowej, a także skierowane są na przemoc rówieśniczą, cyberprzemoc i problemy behawioralne.
4. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
Do zadań Komisji należy inicjowanie i monitorowanie działań związanych z edukacją i profilaktyką rozwiązywania problemów alkoholowych.
Celem działań jest ograniczanie dostępności alkoholu, zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej, rehabilitacyjnej osobom uzależnionym, podejmowanie działań w związku
z podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie oraz zwiększanie umiejętności osób do radzenia sobie z istniejącymi problemami alkoholowymi.
Podejmowane działania mają za zadanie wsparcie osób uzależnionych i ich rodzin, kształtowanie zdrowego stylu życia oraz pomoc rodzinom w trudnych sytuacjach życiowych.
Ponadto, Komisja realizuje określone ustawowo zadania gminy w zakresie profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych, a w szczególności:
- prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych,
- wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych,
- prowadzenie kontroli przestrzegania warunków i zasad sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych na podstawie upoważnienia Burmistrza Miasta Bierunia,
- wydawanie postanowień dotyczących zgodności lokalizacji punktu sprzedaży napojów alkoholowych z uchwałami Rady Miejskiej w Bieruniu,
- podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 13 i 15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz występowanie przed sądem
w charakterze oskarżyciela publicznego, - prowadzenie działań zmierzających do poddania się leczeniu odwykowemu osób, które w związku z nadużywaniem alkoholu powodują rozkład życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylają się od pracy albo systematycznie zakłócają spokój lub porządek publiczny.
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zajmuje się także zobowiązaniem do leczenia odwykowego, poprzez:
- Przyjęcie przez Komisję zgłoszenia o przypadku wystąpienia nadużywania alkoholu z jednoczesnym wystąpieniem przesłanek art. 24 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2151)
/ art. 24 cyt. wyżej ustawy : Osoby które w związku z nadużywaniem alkoholu powodują rozkład życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylają się od pracy albo systematycznie zakłócają spokój lub porządek publiczny, kieruje się na badanie przez biegłego w celu wydania opinii
w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego /. - Zaproszenie na rozmowę osoby, co do której wpłynęło zgłoszenie i pouczeniu jej o konieczności zaprzestania działań wymienionych w art. 24 i poddania się leczeniu odwykowemu.
W przypadku jeżeli osoba wezwana nie zgodzi się dobrowolnie poddać leczeniu odwykowemu:
- Kieruje ww. osoby na badanie przez biegłych w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazuje rodzaj zakładu leczniczego.
- Przygotowuje dokumentację związaną z postępowaniem sądowym wraz z opinią wydaną przez biegłych.
- Składa wnioski do sądu rejonowego właściwego według miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, której postępowanie dotyczy, o wszczęcie postępowania o zastosowanie obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego.
- Wolontariat
Gmina wspiera działalność grupy samopomocowej AA ,,Sami swoi”, poprzez nieodpłatne udostępnienie pomieszczeń na spotkania członków grupy. Spotkania odbywają się w godzinach od 17.15 do 19.00 w każdy czwartek.
W miesiącu lipcu 2026 r. rozpoczęła działalność grupa dla osób i rodzin w kryzysie, która spotyka się w poniedziałki w godzinach od 17.00 do 19.00.
Obie grupy działają przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Bieruniu.
Czynnościami mającymi na celu zwiększenie bezpieczeństwa rodzin, w których występuje problem nadużywania alkoholu, zajmują się także pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Do ich zadań należy:
- Rozpoznawanie sytuacji rodzin, w których występuje problem nadużywania alkoholu oraz monitorowaniu sytuacji osób i rodzin wymagających wsparcia;
- Udzielanie osobom i rodzinom pomocy socjalnej, adekwatnej do rozpoznanych potrzeb
i występujących trudności; - Prowadzenie pracy socjalnej ukierunkowanej na poprawę funkcjonowania rodziny, ograniczenie skutków uzależnienia oraz wzmacnianie jej zasobów i kompetencji opiekuńczo-wychowawczych;
- Motywowanie osób nadużywających alkoholu do podjęcia leczenia odwykowego oraz korzystania z dostępnych form terapii i specjalistycznego wsparcia, zapewnianiu dostępu do specjalistycznego poradnictwa w Gminnym Centrum Profilaktyki Uzależnień.
- Współpraca z Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Policją, placówkami ochrony zdrowia, szkołami, sądem oraz innymi instytucjami i podmiotami działającymi na rzecz rodziny;
- Podejmowanie działań w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa członków rodziny, w tym dzieci, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ( art.12a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu przemocy domowej), - Podejmowanie działań w ramach procedury „Niebieskie Karty” w przypadku podejrzenia występowania przemocy domowej w rodzinach z występującym problemem uzależnienia od alkoholu.
W sytuacjach rodzin w których występuje problem alkoholowy szczególną uwagę zwraca się na bezpieczeństwo domowników. Samo uzależnienie nie oznacza przemocy, ale nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko agresji, zaniedbania dzieci czy niebezpiecznych zachowań. W takich sytuacjach pracownicy Ośrodka zalecają przygotowanie planu bezpieczeństwa, który układany jest indywidualnie do sytuacji w rodzinie.
Warto podkreślić, że przeciwdziałanie alkoholizmowi nie ogranicza się wyłącznie do działań podejmowanych wobec osób uzależnionych. Obejmuje również zapobieganie powstawaniu problemów, edukację, wsparcie rodzin oraz budowanie świadomości mieszkańców na temat konsekwencji nadmiernego spożywania alkoholu.