Zmarł Alojzy Lysko, wybitny śląski pisarz i Honorowy Obywatel Miasta Bierunia

Z ogromnym smutkiem informujemy o śmierci Alojzego Lyski, Honorowego Obywatela Miasta Bierunia.

Alojzy Lysko

Alojzy Lysko był wybitnym pedagogiem, wieloletnim nauczycielem w Szkole Górniczej KWK „Ziemowit” w Lędzinach oraz dyrektorem tej szkoły.  Z zamiłowania był historykiem i pisarzem. Tej działalności poświęcił się po przejściu na emeryturę. Wielki piewca rodni -  jak zwykł nazywać ziemię, na której się urodził i której poświęcił wiele lat swego życia. Autor kilkudziesięciu książek i opracowań dotyczących wierzeń i legend górnośląskich, kultury historycznej Ziemi Pszczyńskiej, a także bolesnych wojennych losów Górnoślązaków wcielonych do Wehrmachtu. Do najbardziej znanych dzieł Alojzego Lyski należą tomy wydane w cyklu „Duchy wojny”, i książka „Jak Niobe. Opowieść Górnośląska”. Na jej podstawie powstał monodram „Mianujom mie Hanka”, który rozsławił dzieło Alojzego Lyski w całej Polsce i poza jej granicami. Monodram został wystawiony przez katowicki Teatr Korez już ponad 200 razy i był pokazywany m.in. w Parlamencie Europejskim w Brukseli oraz w Sejmie Rzeczpospolitej Polskiej. W zeszłym roku monodram miał swoją premierę w Teatrze Telewizji TVP. Jest uważany za jedno z najważniejszych dzieł, które przybliżają szerszej publiczności skomplikowane losy Górnoślązaków w XX wieku.

Alojzy Lysko nie zabiegał o uznanie i zaszczyty. Swoją działalność polityczną traktował jak służbę (był radnym Bojszów i Tychów, radnym Sejmiku Województwa Śląskiego,  posłem na Sejm RP). Jednakże otrzymywał liczne dowody uznania za swoją działalność i twórczość.

W 2025 roku otrzymał brązowy medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis, nadany przez Ministra Kultury. W tym samym roku On oraz Grażyna Bułka (odtwórczyni monodramu „Mianujom mie Hanka”) odebrali tytuły Ambasadorów Śląska podczas gali Nagród im. Kazimierza Kutza w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego. W czerwcu tego roku Gminna Biblioteka w Bojszowach otrzymała imię Alojzego Lyski. W 2022 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Bierunia. 

Wśród innych Jego nagród i odznaczeń są m.in. Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi, Nagroda im. Wojciecha Korfantego przyznana przez Związek Górnośląski, Nagroda „CLEMENS  PRO ARTE” starosty bieruńsko-lędzińskiego za twórczość pisarską, Tytuł Honorowego Ślązaka Roku, Nagroda Marszałka Województwa Śląskiego za upowszechnianie i ochronę dóbr kultury, Złota Odznaka „Zasłużony dla województwa śląskiego”, Śląska Nagroda im. Juliusza Ligonia, Nagroda specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za zasługi dla kultury polskiej, Nagroda miesięcznika kulturalno-społecznego „Śląsk” PERŁA ŚLĄSKA, Nagroda im. Agustina Weltzla „Górnośląski Tacyt”, Grand Prix V Ogólnopolskiego Konkursu Dziennikarskiego im. Krystyny Bochenek, nominacja do Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz”, Nagroda im. Karola Miarki.

W 2025 roku Teatr Korez zorganizował Mistrzowi uroczysty benefis. 

Jak nikt inny, z niesamowitą energią pisze nieustanną biografię ludzi z najbliższej okolicy. Nie znam drugiego człowieka, który miałby taką siłę przywiązania do własnej ziemi i trwania w tym. Jest wzorem do naśladowania, jest pięknym, czystym człowiekiem i ma w sobie szczególną świętość - mówił o Alojzym Lysce Kazimierz Kutz.

Alojzy Lysko zmarł przeżywszy 84 lata.

Odszedł wielki Ślązak, wielki humanista i przyjaciel Bierunia. Cześć Jego pamięci.